Strona Główna »
Autorzy »
Artykuły »
Opowiadania »
Poezja »
J.R.R. Tolkien »
Aforyzmy »
Magia »
Zjawiska Paranormalne »
Manie i Fobie »
Przyjaciele »
Symboliki »
Ankieta »
Sennik »
Odmienne stany świadomości »
Sentencje»

Galeria »
Download »
Rzeźba »



Teksty
Kronika Lat (Chronologia Krajów Zachodu)

Pierwsza Era zakończyła się Wielką Bitwą, w której armia Valinoru rozbiła potęgę Thangorodrimu i zrzuciła z tronu Morgotha. Większość Noldorów wróciła wtedy na Najdalszy Zachód i zamieszkała na wyspie Eressea, pod pieczą Valinoru; za Morze odpłynęło również wielu Sindarów.
Druga Era zakończyła się pierwszym upadkiem Saurona, sługi Morgotha, i odebraniem mu Jedynego Pierścienia.
Trzecia Era dobiegła kresu po Wojnie o Pierścień , lecz za początek Czwartej Ery uznano dopiero ten dzień, w którym odpłynął Mistrz Elrond, wtedy bowiem zaczęło się panowanie ludzi i zmierzch wszystkich innych żyjących w Śródziemiu istot obdarzonych mową.
W Czwartej Erze wcześniejsze ery określano często jedną wspólną nazwą Dawnych Dni; poprawnie jednak określa się tym mianem czasy poprzedzające wygnanie Morgotha. Historii tamtej ery tutaj nie zapisano.



Druga Era


Były to dla Śródziemia ponure czasy, dla Numenoru lata chwały. O zdarzeniach w Śródziemiu mamy z tej epoki nieliczne i krótkie wzmianki, a daty są tu zazwyczaj niepewne.
Na początku Drugiej Ery wciąż żyło w Śródziemiu wielu Elfów Wysokiego Rodu. Większość z nich mieszkała w Lindonie, na zachód od Ered Luin, lecz zanim wybudowano Barad-dur, liczni Sindarowie odeszli dalej na wschód i niektórzy z nich założyli królestwa w odległych lasach. Ich poddanymi były zazwyczaj Elfy Leśne. Thranduil, król północnej części Wielkiego Zielonego Lasu, był jednym z takich władców. W Lindonie, na północ od rzeki Lune, mieszkał Gil-galad, ostatni dziedzic noldorskich królów na wygnaniu. Wsławił się jako Największych Król Elfów Zachodu. W Lindonie, na południe od Lune, mieszkał przez pewien czas Celeborn, krewny Thingola; jego żoną była Galadriela, najsławniejsza z kobiet elfów, siostra Finroda Felagunda, Przyjaciela Ludzi, swego czasu króla Nargothrondu, który oddał życie w obronie Berena, syna Barahira.
Później część Noldorów zawędrowała do Eregionu, na zachód od Gór Mglistych, w pobliżu Zachodniej Bramy Morii. Osiedlili się tu, ponieważ dowiedzieli się o odkryciu mithrilu w Morii. Noldorowie słynęli jako wspaniali rzemieślnicy, a jednocześnie mniej mieli urazy do krasnoludów niż Sindarowie; tak więc przyjaźń pomiędzy plemieniem Durina i kowalami elfickimi z Eregionu była większa niż kiedykolwiek w dziejach pomiędzy tymi dwoma rasami. Władcą Eregionu i największym mistrzem rzemiosł był Celebrimbor; wywodził on swe pochodzenie od Feanora.



ROK WYDARZENIE
1 Zostają założone Szare Przystanie i królestwo Lindonu.
32 Edainowie docierają do Numenoru.
ok. 40 Po opuszczeniu starych siedzib w Ered Luin wielu krasnoludów dociera do Morii i powiększa się liczba jej mieszkańców.
442 Umiera Elros Tar-Minyatur.
ok. 500 Sauron zaczyna znów działać w Śródziemiu.
548 Narodziny Silmarien w Numenorze.
600 Pierwsze okręty Numenorejczyków pojawiają się u wybrzeży Śródziemia.
750 Noldorowie zakładają królestwo Eregionu.
ok. 1000 Sauron, zaniepokojony rosnącą potęgą Numenorejczyków, obiera sobie Mordor za warowną siedzibę. Zaczyna budowę wieży Barad-dur.
1075 Tar-Ancalime zostaje pierwszą panującą królową Numenoru.
1200
ok. 1500 Elficcy kowale osiągają pełnię swych umiejętności pod kierunkiem Saurona. Zaczynają wykuwać Pierścienie Władzy.
ok. 1590 Trzy Pierścienie zostają wykute w Eregionie.
ok. 1600 We wnętrzu góry Orodruiny Sauron wykuwa Jedyny Pierścień. Koniec budowy Barad-dur. Celebrimbor odgaduje plany Saurona.
1693 Początek wojny elfów z Sauronem. Trzy Pierścienie zostają ukryte.
1695 Siły Saurona najeżdżają Eriador. Gil-galad wysyła do Eregionu Elronda.
1697 Eregion zostaje spustoszony. Śmierć Celebrimbora. Zostają zamknięte bramy Morii. Elrond z niedobitkami Noldorów wycofuje się z walki i znajduje miejsce ucieczki w Imladris.
1699 Sauron opanowuje Eriador.
1700 Tar-Minastir wysyła z Numenoru do Lindonu wielką flotę. Porażka Saurona.
1701 Wypędzenie Saurona. Kraje Zachodu cieszą się jakiś czas pokojem.
ok. 1800 Od tego mniej więcej czasu Numenorejczycy zaczynają utrwalać swoją władzę na wybrzeżach. Sauron rozszerza swą władzę na Wschód. Cień pada na Numenor.
2251 Tar-Atanamir otrzymuje berło. Rozpoczyna się bunt i podziały wśród Numenorejczyków. W tym mniej więcej czasie ujawniają sie po raz pierwszy Upiory Pierścienia, zwane Nazgulami, sługami Dziewięciu Pierścieni.
2280 Umbar staje się potężną fortecą Numenorejczyków.
2350 Pelargir staję się głównym portem Wiernych Numenorejczyków.
2899 Ar-Adunakhor otrzymuje berło.
3175 Tar-Palantir okazuje skruchę. Wybucha wojna domowa w Numenorze.
3255 Ar-Pharazon Złoty sięga po berło.
3261 Ar-Pharazon odpływa z Numenoru i ląduje w Umbarze.
3262 Sauron zostaje wzięty do niewoli Numenoru; w latach 3262-3310, zyskuje wpływ na króla i deprawuje Numenorejczyków.
3310 Ar-Pharazon zaczyna tworzyć Wielką Armię.
3319 Ar-Pharazon napada na Valinor. Upadek Numenoru. Elendil ucieka z synami.
3320 Numenorejczycy zakładają królestwa na wygnaniu: Arnoru i Gondoru. Podział Kryształów. Sauron powraca do Mordoru.
3429 Sauron napada na Gondor, zdobywa Minas Ithil, pali Białe Drzewo. Isildur ucieka wzdłóż Anduiny i przybywa do Elendila na północy. Anarion broni Minas Anor i Osgiliath.
3430 Zawiązuje się Ostatnie Przymierze pomiędzy elfami i ludźmi.
3431 Gil-galad i Elendil ruszają na wschód do Imladris.
3434 Wojska Przymierza przekraczają Góry Mgliste. Bitwa na polach Dagorlad i porażka Saurona. Zaczyna się oblężenie Barad-dur.
3440 Smierć Anariona na polu bitwy.
3441 Sauron zostaje pokonany przez Elendila i Gil-galada, którzy giną. Isildur zabiera Jedyny Pierścień. Sauron znika, a Upiory Pierścienia kryją się wśród cieni. Koniec Drugiej Ery.




Trzecia Era


Były to lata zmierzchu Eldarów, którzy od dawna cieszyli się pokojem, zarządzając Trzema Pierścieniami, gdy Sauron spał, a Jedyny Pierścień zaginął. Nie szukali jednak niczego nowego, żyjąc wspomnieniami przeszłości. Krasnoludowie ukryli się w głębinach podziemnych siedzib i strzegli swoich skarbów, gdy jednak zło zaczęło ponownie działać w świecie i znowu pojawiły się smoki, rozgrabiono jeden po drugim starożytne skarbce, plemię krasnoludów rozproszyło się i rozpoczęło tułaczy żywot. Moria przez długi czas pozostała bezpieczna, lecz ubywało jej mieszkańców, aż w końcu jej ogromne hale opustoszały i zapanowały w nich ciemności. Zanikać też zaczęła głęboka wiedza Numenorejczyków i zmniejszała się długość ich życia, bo zmieszali się z ludźmi mniej szlachetnej krwi.
Jakieś tysiąc lat później, gdy pierwszy cień padł na Wielki Zielony Las, pojawili się w Śródziemiu Istari, czyli Mędrcy. Później mówiono, że przybyli z Najdalszego Zachodu, i że byli wysłani, aby przeciwstawić się potędze Saurona i zjednoczyć wszystkich, którzy zechcą stawić mu opór. Zabroniono im jednak mierzyć się z potęgą Saurona za pomocą własnej potęgi i zdobywać władzę nad elfami i ludźmi przemocą i strachem.
Zjawili się więc pod postacią ludzką, jakkolwiek nigdy nie byli młodzi, a starzeli się bardzo powoli; znali wiele sztuk, mając niezwykle sprawne ręce i umysł. Swoje rzeczywiste imiona wyjawili zaledwie kilku innym istotom, posługiwali się natomiast takimi imionami, jakie nadano im w Śródziemiu. Dwaj najdostojniejsi z tego bractwa (które podobno liczyło pięciu członków) w języku Eldarów nazywali się Curunir - "Mistrz Rzemiosł" i Mithrandir - "Szary Wędrowiec". Ludzie północy zwali ich jednak: Saruman i Gandalf. Curunir często podróżował na wschód, w końcu jednak zamieszkał w Isengardzie. Mithrandir najserdeczniej zaprzyjaźnił się z Eldarami, wędrował zazwyczaj po krajach zachodnich i nigdy nie obrał sobie stałej siedziby.
W ciągu Trzeciej Ery nikt nie wiedział, gdzie przechowywane są Trzy Pierścienie, z wyjątkiem tych, którzy je posiadali. W końcu jednak okazało się, że początkowo znajdowały się one w rękach najpotężniejszych Eldarów: Gil-galada, Galadrieli i Cirdana. Gil-galad oddał swój pierścień Elrondowi, Cirdan zaś Mithrandirowi. Cirdan sięgał bowiem wzrokiem dalej i głębiej niż ktokolwiek w Śródziemiu i to on powitał Mithrandira w Szarych Przystaniach, wiedząc, skąd przybył i kiedy powróci.
- Weź ten Pierścień, Mistrzu - powiedział - bo czeka cię ciężkie zadanie; on cię wspomoże w trudnościach, które wziąłeś na swoje barki. Oto Pierścień Ognia, z jego pomocą możesz rozpalić na nowo serca na tym coraz bardziej ziębnącym świecie. Moje serce związane jest z Morzem, zostanę na szarym wybrzeżu, póki nie odpłynie ostatni okręt. Będę czekał na ciebie.



ROK WYDARZENIE
2 Isildur sadzi szczeb Białego Drzewa w Minas Anor. Przekazuje Południowe Królestwo Meneldilowi. Klęska na polach Gladden; Isildur ginie z trzema swoimi synami.
3 Ohnar przynosi szczątki miecza Narsila do Imladris.
10 Valandil zostaje królem Arnoru.
109 Elrond poślubia Celebrianę, córkę Celeborna.
130 Narodziny Elladana i Elrohira, synów Elronda.
241 Narodziny Arweny Undomiel.
420 Król Ostoher odbudowuje Minas Anor.
490 Pierwszy najazd Easterlingów.
500 Romendacil I zwycięża Easterlingów.
541 Romendacil ginie w bitwie.
830 Fanastul rozpoczyna dynastię Królów Żeglarzy w Gondorze.
861 Śmierć Earendura i podział Arnoru.
933 Król Earnir I zdobywa Unbar, który staje się twierdzą Gondoru.
936 Earnil ginie na morzu.
1015 Król Ciryandil ginie podczas oblężenia Umbaru.
1050 Hyarmendacil podbija Harad. Gondor osiąga szczyt swojej potęgi. W tym czasie Cień ogarnia Zielony Las i ludzie zaczynają nazywać go Mroczną Puszczą. Po raz pierwszy w kronikach pojawiają się periannath - niziołkowie, gdyż Harfootowie przybywają do Eriadoru.
ok. 1100 Mędrcy (czarodzieje Istari oraz najwięksi z Eldarów) odkrywają, że w Dol Guldur złe siły zbudowały sobie twierdzę; przypuszcza się, że osiadł tam jeden z Nazguli.
1149 Rozpoczyna się panowanie Atanatara Alcarina.
ok. 1150 Fallohide'owie wkraczają do Eriadoru. Stoorowie przez Bramę Czerwonego Rogu dostają się do Klina i do Dunlandu.
ok. 1300 Znów mnoży się w Śródziemiu zło. Orkowie wzrastają w siły w Górach Mglistych i atakują krasnoludów. Ponownie ukazują się Nazgule. Ich wódz przybywa na północ, do Angmaru. Periannath przenoszą się na zachód; wielu osiedla się w Bree.
1356 Król Argeleb ginie w bitwie z Rhudaurem. W tym mniej więcej czasie Stoorowie opuszczają Klin, a niektórzy powracają do Dzikiej Krainy.
1409 Czarnoksiężnik z Angmaru najeżdża Arnor. Śmierć króla Arvelega I. Obrona miasta Fornost i krainy Tyrn Gorthad. Zniszczenie wieży Amon Sul.
1432 Umiera król Gondoru Valacar i rozpoczyna się Waśń Rodzinna.
1437 Osgiliath zostaje spalone, giną palantiry. Eldacar ucieka do Rhovanionu; sun jego, Ornendil, ginie zamordowany.
1447 Eldacar powraca i wypędza uzulpatora Castamira. Bitwa u brodu na Erui. oblężenie Pelagiru.
1448 Buntownicy uciekają i zajmują Umbar.
1540 Król Aldamir ginie na wojnie z Haradem i korsarzami z Umbaru.
1551 Hyarmendacil II pokonuje ludzi z Haradu.
1601 Periannath, emigrując z Bree, otrzymują od króla Argeleba II ziemię za rzeką Baranduiną.
ok. 1630 Dołączają do nich Stoorowie, którzy przybyli z Dunlandu.
1634 Korsarze łupią Pelagir i zabijają króla Minardila.
1636 Wielka Zaraza pustoszy Gondor. Śmierć króla Telemnara i jego dzieci. Białe Drzewo usycha w Minas Anor. Zaraza rozszerza się na północ i zachód, wyludnia się wiele okolic Eriadoru. Periannath utrzymują się za rzeką Baranduiną, odnoszą jednak wielkie straty.
1640 Król Tarondor przenosi Dom Króla do Minas Anor i sadzi tam szczep Białego Drzewa. Osgiliath powoli rozsypuje się w gruzy. Mordor nie jest już strzeżony.
1810 Król Telumehtar Umbardacil odbija Umbar i wypędza korsarzy.
1851 Początek najazdów Woźników na Gondor.
1856 Gondor traci wschodnie terytoria, a król Narmacil II ginie w bitwie.
1899 Król Calimehtar gromi Woźników na polach Dagorlad.
1900 Calimehtar buduje Białą Wieżę w Minas Tirith.
1940 Gondor i Arnor wznawiają łączność i zawierają sojusz. Arvedui poślubia Firiel, córkę Ondohera z Gondoru.
1944 Ondoher ginie w bitwie. Earnil pokonuje nieprzyjaciół w Południowym Ithilien. Zwycięża Bitwie o Obóz i wypędza Woźników na Martwe Bagna. Arvedui zgłasza swe prawa do korony Gondoru.
1945 Earnil II przyjmuje koronę Gondoru.
1974 Koniec Królestwa Północy. Czarnoksiężnik napada na Arnor i zdobywa Fornost.
1975 Arvedui tonie w zatoce Forochel. Giną palantiry z Annuminas i Amon Sul. Earnur prowadzi flotę do Lindonu. Czarnoksiężnik zostaje pokonany na polach Fornostu i jest ścigany aż do Ettenmoors. Opuszcza północ.
1976 Aranarth zostaje wodzem Dunedainów. Insygnia władzy w Arnorze bierze na przechowanie Elrond.
1977 Frumgar prowadzi Eotheodów na Północ.
1979 Bucca z Marish zostaje wybrany pierwszym thanem Shire.
1980 Czarnoksiężnik przybywa do Mordoru i gromadzi tam Nazgule. Balrog pojawia się w Morii i zabija Durina VI.
1981 Ginie Nain I. Krasnoludy uciekają z Morii. Wiele Elfów Leśnych z Lorin ucieka na południe. Giną Amroth i Nimrodel.
1999 Thrain I przybywa do Ereboru i zakłada krasnoludzkie królestwo pod Samotną Górą.
2000 Nazgule rozpoczynają atak z Mordoru i oblegają Minas Ithil.
2002 Upadek Minas Ithil, znanej później jako Minas Morgul. Nieprzyjaciel zdobywa palantir.
2043 Earnur zostaje królem Gondoru. Wyzywa go do walki Czarnoksiężnik.
2050 Ponowienie wyzwania. Earnur rusza pod Minas Morgul i znika bez wieści. Mardil zostaje pierwszym panującym namiestnikiem.
2060 Wzrasta potęga Dol Guldur. Mędrcy obawiają się, że to Sauron przybiera nową postać.
2063 Gandalf wyrusza do Dol Guldur. Sauron wycofuje się i ukrywa na wschodzie. Początek Niespokojnego Pokoju. Nazgule przyczajają się w ciszy Minas Morgul.
2210 Thorin I opuszcza Erebor i wyrusza na północ w Góry Szare, gdzie zbiera się teraz najwięcej niedobitków plemienia Durina.
2340 Isumbras I zostaje trzynastym thanem, pierwszym z rodu Tooków. Oldbuckowie zajmują Buckland.
2460 Kończy się Niespokojny Pokój. Sauron powraca z większymi siłami do Dol Guldur.
2463 Zostaje utworzona Biała Rada. W tym samym czasie Deagol z plemienia Stoorów odnajduje Jedyny Pierścień i zostaje zamordowany przez Smeagola.
2470 Smeagil-Gollum ukrywa się w Górach Mglistych.
2475 Ponowny atak na Gondor. Osgiliath i kamienny most zostają zburzone.
ok. 2480 Orkowie zaczynają budować tajemne twierdze w Górach Mglistych, aby zagrodzić przejścia do Eriadoru. Sauron zaludnia Morię swoimi potworami.
2509 Celebriana w drodze do Lorien zostaje napadnięta w Bramie Czerwonego Rogu i zraniona zatrutą strzałą.
2510 Celebriana odpływa za Morze. Orkowie i Easterlingowie napadają na Calenardhon. Eorl Młody odnosi zwycięstwo na polach Celebrantu. Lud Rohirrimów osiedla się w Calenardhonie.
2545 Eorl ginie w bitwie na Pagórach.
2569 Brego, syn Eorla, kończy budowę Złotego Dworu.
2570 Baldor, syn Brega, przekracza Zakazane Wrota i ginie. W tym czasie na dalekiej północy pojawiają się znowu smoki i zaczynają nękać krasnoludów.
2589 Dain I zostaje zabity przez smoka.
2590 Thror powraca do Ereboru. Grog, jego brat, wyrusza do Żelaznych Wzgórz.
ok. 2670 Tobold zakłada w Południowej Ćwiartce plantację "fajkowego ziela".
2683 Isengrim II zostaje dziesiątym thanem i rozpoczyna budowę Wielkich Smiali.
2698 Ecthelion I odbudowuje Białą Wieżę w Minas Tirith.
2740 Orkowie ponawiają najazdy na Eriador.
2747 Bandobras Took gromi bandę orków w Północnej Ćwiartce.
2756 Rohan, zaatakowany od zachodu i od wschodu, dostaje się w niewolę. Gondor napadnięty przez flotylle korsarzy. Helm z Rohanu broni się w Helmowym Jarze. Wulf zdobywa Edoras.
2758 Długa Zima. Ludność Eriadoru i Rohanu ponosi dotkliwe straty. Gandalf przybywa z pomocą mieszkańcom Shire.
2759 Śmierć Helma. Frealaf wypędza Wulfa i rozpoczyna panowanie drugiej dynastii królów Marchii. Saruman zamieszkuje w Isengardzie.
2770 Smok Smaug napada na Erebor. Zniszczenie Dale. Thror ratuje się ucieczką wraz z Thrainem II i Thorinem II.
2790 Thror ginie z ręki orka w Morii. Krasnoludowie przygotowują się do zbrojnej zemsty. Narodziny Gerontiusa, znanego później jako Stary Took.
2793 Początek wojny krasnoludów z orkami.
2799 Bitwa o Nanduhirion przed Wschodnią Bramą Morii. Dain Żelazna Stopa powraca do Żelaznych Wzgórz. Thrain II i jego syn, Thorin, wędrują na zachód. Osiedlają się na południe od Ered Luin, za Shire (2802).
2800-64 Orkowie z północy niepokoją Rohan. Zabijają króla Waldę (2861).
2841 Thrain II postanawia udać się do Ereboru, lecz jest tropiony przez sługi Saurona.
2845 Krasnolud Thrain zostaje uwięziony w Dol Guldur. Nieprzyjaciel odbiera mu ostatni z Siedmiu Pierścieni.
2850 Gandalf ponownie przybywa do tweirdzy Dol Duldur i odkrywa, że jej panem jest w rzeczywistości sam Sauron, który chce w swym ręku skupić wszystkie Pierścienie, a szczególnie poszukuje Jedynego oraz spadkobiercy Isildura. Gandalf odnajduje Thraina i otrzymuje Od niego klucz do Ereboru. Thrain umiera w Dol Guldur.
2851 Zebranie Białej Rady. Gandalf nakłania jej członków do ataku na Dol Guldur. Przeważa jednak zdanie Sarumana. Saruman rozpoczyna poszukiwania w okolicy pól Gladden.
2852 Umiera Belecthor II, namiestnik Gondoru. Białe Drzewo usycha i nie można znaleźć nowej sadzonki. Martwy pień pozostaje w dawnym miejscu.
2885 Haradrimowie, podburzeni przez wysłanników Saurona, przekraczają rzekę Poros i atakują Gondor. Synowie Folcwine'a, króla Rohanu,, giną w obronie Gondoru.
2890 Narodziny Bilba w Shire.
2901 Większość mieszkańców Ithilien, którzy pozostali w swoim kraju, opuszcza go z powodu ataków uruków z Mordoru. Budowa tajnego schronienia w Henneth Annun.
2907 Narodziny Gilraeny, matki Aragorna II.
2911 Sroga Zima. Baranduina i inne rzeki skute lodem. Białe Wilki napadają z północy na Eriador.
2912 Wielkie powodzie nawiedzają Enedwaith i Minhiriath. Tharbad w gruzach, opuszczony przez mieszkańców.
2920 Śmierć Starego Tooka.
2929 Arathorn, syn Aradora z Dunedainów, poślubia Gilraenę.
2930 Arador zostaje zabity przez trolle. W Minas Tirith narodziny Denethora II, syna Ectheliona II.
2931 1 marca narodziny Aragorna, syna Arathorna II.
2933 Arathorn II zostaje zabity. Gilraena zabiera Aragorna do Imladris. Elrond przyjmuje go jak przybranego syna i nadaje mu imię Estel ("Nadzieja"); prawda o jego pochodzeniu trzymana jest w tajemnicy.
2939 Saruman odkrywa, że słudzy Saurona przeszukują wody Anduiny w okolicach pól Gladden. Znaczy to, że Sauron wie, jaki koniec spotkał Isildura. Saruman jest zaniepokojony, ale nie informuje o tym Rady.
2941 Thorin Dębowa Tarcza i Gandalf odwiedzają Bilba w Shire. Bilbo spotyka Smeagola-Golluma i znajduje Pierścień. Zebranie Białej Rady. Saruman zgadza się zaatakować Dol Guldur, bo chce powstrzymać Saurona od przeszukiwania Anduiny. Sauron, ustaliwszy swoje dalsze plany, opuszcza Dol Guldur. Bitwa Pięciu Armii w Dale. Śmierć Thorina II. Bard z Esgaroth zabija Smauga. Dain z Żelaznych Wzgórz zostaje Królem pod Górą (jako Dain II).
2942 Bilbo powraca do Shire z Pierścieniem. Suaron w tajemnicy powraca do Mordoru.
2944 Bard odbudowuje Dale i zostaje królem. Gollum opuszcza Góry Mgliste i rozpoczyna poszukiwania "złodzieja", który ukradł mu Pierścień.
2948 Narodziny Theodena, syna Thengla, króla Rohanu.
2949 Gandalf i Balin odwiedzają Bilba w Shire.
2950 Narodziny Finduilas, córki Adrahila z Dol Amroth.
2951 Sauron występuje otwarcie, gromadząc siły w Mordorze. Początek odbudowy Barad-dur. Gollum kieruje swoje kroki do Mordoru. Sauron wysyła trzech Nazguli, aby zajeli ponownie Dol Guldur. Elrond wyjawia Estelowi jego prawdziwe imię i pochodzenie; oddaje mu szczątki Narsila. Arwena, dopiero co powróciwszy z Lorien, spotyka Aragorna w lasach Imladris, Aragorn udaje się na pustkowia.
2953 Ostatnie spotkanie Białej Rady. Debata o Pierścieniach. Saruman kłamliwie zapewnia, że odkrył, iż Jedyny Pierścień spłynął Anduiną do Morza. Saruman wycofuje się do Isengardu, który zawłaszcza i umacnia. Zazdrosny o Gandalfa i bojąc się go, wysyła szpiegów, aby śledzili każdy jego ruch; zauważa, że Gandalf interesuje się Shire. Nasyła swoich szpiegów do Bree i Południowej Ćwiartki.
2954 Góra Przeznaczenia znów wybucha ogniem. Ostatni mieszkańcy Ithilien uciekają za Anduinę.
2956 Aragorn spotyka Gandalfa, co daje początek ich przyjaźni.
2957-80 Aragorn odbywa wielkie podróże i wędrówki. Jako Thorongil służy w przebraniu Thenglowi w Rohanie i Ecthelionowi II w Gondorze.
2968 Narodziny Froda.
2976 Denethor poślubia Finduilas z Dol Amroth.
2977 Bain, syn Barda, zostaje królem Dale.
2978 Narodziny Boromira, syna Denethora II.
2980 Aragorn odwiedza Lorien i spotyka ponownie Arwenę Undomiel. Aragorn Ofiarowuje jej pierścień Barahira i na wzgórzu Cerin Amroth przyrzekają sobie wierność. W tym czasie Gollum dociera do granic Mordoru i spotyka pajęczycę Szelobę. Theoden zostaje królem Rohanu.
2983 Narodziny Faramira, syna Denethora. W tym roku urodził się też Samwise.
2984
2988 Umiera młodo Finduilas.
2989 Balin opuszcza Erebor i wkracza do Morii.
2991 Narodziny w Rohanie Eomera, syna Eomunda.
2994 Ginie Balin, a kolonia krasnoludów ulega zniszczeniu.
2995 Narodziny Eowiny, siostry Eomera.
ok. 3000 Cień Mordoru rozszerza się. Saruman odważa się użyć palantiru Wieży Orthanku i zostaje usidlony przez Saurona, który zarządza kryształem z Ithil. Staje się zdrajcą Rady. Jego szpiedzy informują go, że Strażnicy czuwają szczególnie nad Shire.
3001 Pożegnalne przyjęcie u Bilba. Gandalf podejrzewa, że jego pierścień to Jedyny Pierścień. Wzmocnienie czujności wokół Shire. Gandalf szuka wieści o Gollumie i wzywa na pomoc Aragorna.
3002 Bilbo zostaje gościem Elronda i zamieszkuje w Rivendell.
3004 Gandalf odwiedza Froda w Shire i odtąd przez cztery lata często ponawia swe wizyty.
3007 Brand, syn Baina, zostaje królem Dale. Śmierć Gilraeny.
3008 Jesienią Gandalf składa Frodowi swą ostatnią wizytę.
3009 Gandalf i Aragorn wznawiają poszukiwania Golluma i przez osiem lat tropią go w dolinach rzeki Anduiny, w Mrocznej Puszczy, w Rhovanionie i na pograniczach Mordoru. W tym samym czasie Gollum dociera do Mordoru i zostaje uwięziony przez Saurona. Elrond posyła po Arwenę, która wraca do Imladris. Góry Mgliste i wszystkie kraje położone na wschód od nich stają się niebezpieczne.
3017 Gollum zostaje wypuszczony z Mordoru. Wpada na Martwych Bagnach w ręce Aragorna, który doprowadza go do Thranduila w Mrocznej Puszczy. Gandalf odwiedza Minas Tirith i odczytuje stare dokumenty Isildura.




WIELKIE LATA


3018


Kwiecień

12 Gandalf dociera do Hobbitonu.


Czerwiec

20 Sauron atakuje Osgiliath. W tym czasie napadnięte zostaje królestwo Thranduila, a Gollum ucieka.


Lipiec

4 Boromir wyrusza z Minas Tirith.
10 Gandalf zostaje uwięziony w wieży Orthanku.


Sierpień

Gollum znika bez śladu. Prawdopodobnie ścigany zarówno przez elfy, jak i przez sługi Saurona, znajduje schronienie w Morii; gdy znalazł w końcu drogę do Zachodniej Bramy, nie może wyjść.


Wrzesień

18 Gandalf ucieka z Orthanku. Czarni Jeźdźcy przekraczają brody na Isenie.
19 Gandalf jako żebrak przybywa do Edoras, gdzie odmawia mu się wstępu.
20 Gandalf dostaje się do Edoras. Theoden każe mu odejść, ale pozwala wybrać ze swojej stadniny konia.
21 Gandalf spotyka Cienistogrzywego, lecz koń nie pozwala mu podejść bliżej. Gandalf idzie za nim w głąb stepu.
22 Czarni Jeźdźcy docierają do Brodu Sarn i odpędzają Strażników. Gandalf odnajduje Cienistogrzywego.
23 Przed świtem czterech Czarnych Jeźdźców wkracza do Shire. Pozostali ścigają Strażników, podążających na wschód, a potem wracają, by strzec Zielonego Traktu.
24 Gandalf przekracza Isenę.
26 Stary Las. Frodo przybywa do Bombadila.
27 Gandalf przeprawia się przez Szare Rozlewisko. Druga noc u Bombadila.
28 Hobbici zostają uwięzieni przez Upiora Kurhanu. Gandalf dociera do Brodu Sarn.
29 Frodo dociera nocą do Bree. Gandalf odwiedza Dziadunia Gamgee.
30 Nocny napad na Crickhollow i na gospodę w Bree. Frodo opuszcza Bree. Gandalf dociera do Crickhollow, a nocą dociera do Bree.


Październik

1 Gandalf opuszcza Bree.
3 Napaść na Gandalfa na Wichrowym Czubie.
6 Obóz pod Wichrowym Czubem przeżywa atak. Frodo zostaje ranny.
9 Glorfindel opuszcza Rivendell.
11 Glorfindel przepędza Czarnych Jeźdźców z mostu na Mitheithel.
13 Frodo przejeżdża przez most.
18 Glorfindel spotyka o zmroku Froda. Gandalf dociera do Rivendell.
20 Ucieczka przez bród Bruinen.
24 Frodo odzyskuje przytomność. Boromir nocą przybywa do Rivendell.
25 Narada u Elronda.


Grudzień

25 Drużyna Pierścienia o zmroku opuszcza Rivendell.



3019


Styczeń

8 Drużyna dociera do Hollinu.
11,12 Śnieżyca pod Caradhrasem.
13 Atak wilków przed świtem. O zmroku Drużyna dociera do Zachodniej Bramy Morii. Gollum zaczyna tropić Powiernika Pierścienia.
14 Noc w Sali Dwudziestej Pierwszej.
15 Walka na moście Khazad-dum i upadek Gandalfa. Późną nocą Drużyna dociera do strumienia Nimrodel.
17 Drużyna wieczorem dociera do Caras Galadhon.
23 Gandalf w ślad za Balrogiem wspina się na szczyt Zirak-zigil.
25 Gandalf strąca z góry Balroga i odchodzi ze świata. Jego ciało pozostaje na szczycie.


Luty

14 Zwierciadło Galadrieli. Gandalf powraca do życia i leży w letargu na szczycie.
16 Pożegnanie z Lorien. Gollum obserwuje odjazd Drużyny z ukrycia na zachodnim brzegu rzeki.
17 Gwaihir przenosi Gandalfa do Lorien.
23 W pobliżu Sarn Gebir orkowie nocą atakują łodzie Drużyny.
25 Drużyna mija Argonath i obozuje w Parth Galen. Pierwsza bitwa przy brodach na Isenie; śmierć Theodreda, syna Theodena.
26 Rozpad Drużyny. Śmierć Boromira; jego róg słyszany jest w Minas Tirith. Meriadoc i Peregrin w niewoli. Frodo i Sam docierają do wschodniej części Emyn Muil. Aragorn wieczorem wyrusza w pogoń za orkami. Eomer otrzymuje wiadomość o bandzie orków, która przybyła od strony Emyn Muil.
27 O wschodzie słońca Aragorn dociera do zachodniej krawędzi Płaskowyżu. Około północy Eomer wbrew rozkazom Theodena rusza ze Wschodniego Fałdu w pościgu za orkami.
28 Eomer zagradza orkom drogę tuż pod lasem Fangorn.
29 Meriadoc i Pippin uciekają i spotykają Drzewca. Rohirrimowie o wschodzie słońca atakują i gromią orków. Frodo schodzi z grani Emyn Muil i spotyka Golluma. Faramir dostrzega pogrzebową łódź Boromira.
30 Początek wiecu entów. Eomer w drodze powrotnej do Edoras spotyka Aragorna.


Marzec

1 O wschodzie słońca Frodo rozpoczyna marsz przez Martwe Bagna. Ciąg dalszy wiecu entów. Aragorn spotyka Gandalfa Białego. Razem wyruszają do Edoras. Faramir opuszcza Minas Tirith i rozpoczyna wyprawę do Ithilien.
2 Frodo dociera do bagien. Gandalf przybywa do Edoras i uzdrawia Theodena. Rohirrimowie wyruszają na zachód przeciwko Sarumanowi. Druga bitwa u Brodów na Isenie. Rozgromienie Erkenbranda. Po południu zakończenie wiecu entów. Entowie ruszają na Isengard i docierają tam nocą.
3 Theoden wycofuje się do Helmowego Jaru. Początek bitwy o Rogaty Kasztel. Entowie dopełniają zniszczenia Isengardu.
4 Theoden i Gandalf wyruszają z Helmowego Jaru do Isengardu. Frodo dociera do wysypisk żużlu otaczających Czarną Bramę Morannonu.
5 Theoden w południe dociera do Isengardu. Rokowania z Sarumanem pod wieżą Orthanku. Uskrzydlony Nazgul przelatuje nad obozem pod Dol Baran. Gandalf z Peregrinem wyruszają do Minas Tirith. Frodo kryje się przed oczami strażników Morannonu i o zmroku rusza w dalszą drogę.
6 O wczesnych godzinach Dunedainowie odnajdują Aragorna. Theoden wyrusza z Rogatego Kasztelu do Harrowdale, a Aragorn udaje się tam wkrótce potem.
7 Faramir zabiera Froda do Henneth Annun. O zmroku Aragorn przybywa do Dunharrow.
8 Aragorn o świcie wstępuje na Ścieżki Umarłych, o północy dociera do szczytu Erech. Frodo opuszcza Henneth Annun.
9 Gandalf dociera do Minas Tirith. Faramir opuszcza Henneth Annun. Aragorn wyrusza z Erech i dociera do Calembel. O zmierzchu Frodo znajduje się na drodze do Morgulu. Theoden przybywa do Dunharrow. Z Mordoru nadciągają ciemności.
10 Dzień bez śitu. Przegląd wojsk Rohanu: Rohirrimowie wyruszają z Harrowdale. Faramir uratowany przez Gandalfa na przedpolach miasta. Aragorn przekracza Ringlo. Armia z Morannonu zajmuje Cair Andros i wchodzi do Anorien. Frodo mija Rozstaje Dróg i obserwuje wymarsz wojsk z Morgulu.
11 Gollum odwiedza pajęczycę Szelobę, lecz patrząc na śpiącego Froda, niemal żałuje swojej zdrady. Denethor wysyła Faramira do Osgiliath. Aragorn dociera do Linhir i Lebennin. Wschodni Rohan zostaje najechany z północy. Pierwszy atak na Lorien.
12 Gollum prowadzi Froda do kryjówki Szeloby. Faramir cofa się ku frontom na Grobli. Theoden obozuje pod Min-Rimmon. Aragorn wypiera nieprzyjaciół w kierunku miasta Pelagir. Entowie pokonują najeźdźców, grożących Rohanowi.
13 Frodo w niewoli orków w Cirith Ungol. Nieprzyjaciel zajmuje Pelennor. Faramir odnosi rany. Aragorn przybywa do Pelagiru i zdobywa flotę. Theoden obozuje w lesie Druadan.
14 Samwise odnajduje Froda w wieży. Oblężenie Minas Tirith. Rohirrimowie prowadzeni przez Dzikich Ludzi docierają do Szarego Lasu.
15 Przed świtem Czarnoksiężnik burzy bramę miasta. Denethor dokonuje samospalenia na stosie pogrzebowym. Wraz z pierwszym kurem słychać rogi Rohanu. Bitwa na polach Pelennoru. Śmierć Theodena. Aragorn wznosi w górę sztandar Arweny. Frodo i Sam uciekają i rozpoczynają wędrówkę na północ wzdłuż Morgai. Bitwa pod drzewami Mrocznej Puszczy; Thranduil odpiera napaść z Dol Guldur. Drugi atak na Lorien
16 Narada dowódców. Frodo spogląda z Morgai ponad obozem na Górę Przeznaczenia.
17 Bitwa w Dale. Śmierć króla Branda i króla Daina Żelaznej Stopy. Krasnoludowie i ludzie chronią się w Ereborze, który jest oblegany przez wroga. Szargat przynosi do Barad-dur płaszcz Froda, jego kolczugę i mieczyk.
18 Armie Gondoru i Rohanu wyruszają z Minas Tirith. Frodo zbliża się do przesmyku Isen; na drodze z Durthangu do Udun wpada w ręce orków.
19 Armia wkracza do Doliny Morgul. Frodo i Samwise uciekają i rozpoczynają wędrówkę wzdłuż drogi do Barad-dur.
22 Straszny wieczór. Frodo i Samwise schodzą z drogi i kierują się na południe w kierunku Góry Przeznaczenia. Trzeci atak na Lorien.
23 Armia opuszcza Ithilien. Aragorn zmienia wątpiących w swoje siły. Frodo i Samwise porzucają broń i sprzęt.
24 Frodo i Samwise podejmują ostatni marsz do stóp Góry Przeznaczenia. Armia obozuje przed bramą Morannonu.
25 Armia zostaje otoczona na Żużlowych Wzgórzach. Frodo i Samwise docierają do Sammath Naur. Gollum wyrywa Frodowi Pierścień i spada do Rozpadlin Zagłady. Upadek Barad-dur i koniec Saurona.


Po upadku Mrocznej Wieży i po zniknięciu Saurona Cień ustąpił, nie zagrażając już tym, którzy mu się przeciwstawili, za to strach i rozpacz ogarnęły jego sługi i sojuszników. Lorien zaatakowano z Dol Guldur trzykrotnie, lecz elfowie bronili się mężnie, a ponadto czarodziejska moc tej krainy była zbyt potężna, by inne siły mogły ją przezwyciężyć, chyba że Sauron osobiście wziąłby udział w walce. Choć pięknym drzewom na skraju lasu zadano ciężkie rany, napaść odparto; a gdy Cień zniknął, Celeborn poprowadził zastęp elfów z Lorien i przeprawił się w łodziach przez rzekę Anduinę. Zdobył Dol Guldur, a Galadriela zburzyła mury tej twierdzy i zamknęła ziejące tam szyby. Las został oczyszczony.
Na północy także szerzyła się wojna i działało zło. Nieprzyjaciel najechał królestwo Thranduila i doszło do wielkiej bitwy pod drzewami, a sam las został w wielu miejscach spalony i zdewastowany. W końcu jednak Thranduil zwyciężył. W dniu elfiego Nowego Roku Celeborn i Thranduil spotkali się pośrodku lasu i nadali Mrocznej Puszczy nową nazwę Eryn Lasgalen - "Las Zielonych Liści". Thranduil włączył do swego królestwa wszystkie lasy na północy, aż po góry, a Celeborn zajął część południową i nazwał ją Wschodnim Lorien. Wszystkie wielkie lasy pomiędzy królestwem Thranduila a królestwem Celeborna ofiarowano Beorningom i Leśnym Ludziom. Kilka lat po odejściu za Morze Galadrieli, Celeborn poczuł się znużony i zmęczony panowaniem w Lorien, udał się do Imladris i zamieszkał tam z synami Elronda. W Zielonym Lesie żyły w pokoju Elfy Leśne, natomiast w Lorien pozostała ledwie garstka jego dawnych mieszkańców, pogrążonych w żałości. W Caras Galadhon nie było już ani światła ani pieśni.

Kiedy potężne armie oblegały Minas Tirith, inne wojska, złożone z sojuszników Saurona, od dawna już zagrażających państwu króla Branda, przekroczyły rzekę Carnen i zepchnęły Branda z powrotem do Dale. Tam czekali z posiłkami krasnoludowie z Ereboru i doszło do wielkiej bitwy u stóp Samotnej Góry. Trwała ona trzy dni; w końcu obaj królowie - Brand i Dain Żelazna Stopa - polegli, a Easterlingowie zatriumfowali. Nie mogli jednak zdobyć bramy, a wielu krasnoludów i ludzi znalazło schronienie pod Ereborem i tam trwali oni przez cały czas oblężenia.
Gdy nadeszła wieść o welkich zwycięstwach na południu, panika ogarnęła północną armię Saurona. Oblężeni dokonali wypadu za bramę i rozbili zastępy nieprzyjaciela. Resztki Easterlingów uciekły na wschód i nigdy już nie napastowły Doliny Dale. Wtedy też Bard II, syn Branda, został królem Dale, a Thorin III Kamienny Hełm, syn Daina, objął panowanie pod Samotną Górą. Wysłali oni swoich posłów na koronację króla Elessara. Królestwa ich przetrwały długie wieki i zawsze żyły w przyjaźni z Gondorem. Należały do korony królów Gondoru i znajdowały się pod ich opieką.



NAJWAŻNIEJSZE DATY OD UPADKU BARAD-DUR DO KONCA TRZECIEJ ERY


3019
(1419 ery Shire)


Marzec

27 Bard II i Thorin III Kamienny Hełm wypędzają nieprzyjaciół z Dale.
28 Celeborn przekracza Anduinę; początek zniszczenia Dol Guldur.


Kwiecień

6 Spotkanie Celeborna i Thranduila.
8 Powiernicy Pierścienia odbierają hołd na Polu Cormallen.


Maj

1 Koronacja króla Elessara; Elrond i Arwena wuryszają z Rivendell.
8 Eomer i Eowina opuszczają Rohan wraz z synami Elronda.
20 Elrond i Arwena przybywają do Lorien.
27 Świta Arweny opuszcza Lorien.


Czerwiec

14 Synowie Elronda spotykają się ze świtą Arweny i razem z nią udają się do Edoras.
16 Wyruszają do Gondoru.
25 Król Elessar znajduje pęd Białego Drzewa.
1 Lithe Arwena przybywa do Miasta.
Dzień
Środka
Roku		 Gody Elessara i Arweny.


Lipiec

18 Eomer powraca do Minas Tirith.
19 Wyrusza orszak pogrzebowy króla Theodena.


Sierpień

7 Orszak przybywa do Edoras.
10 Pogrzeb króla Theodena.
14 Goście opuszczają dwór króla Theodena.
18 Przybywają do Helmowego Jaru.
22 Przybywają do Isengardu i o zachodzie słońca żegnają się z królem Elessarem.
28 Spotykają Sarumana. Saruman kieruje się ku Shire.


Wrzesień

6 Popas u stóp Gór Morii.
13 Celeborn i Galadriela odchodzą. Pozostali ruszają do Rivendell.
21 Przybywają do Rivendell.
22 Sto dwudzieste dziewiąte urodziny Bilba. Saruman zjawia się w Shire.


Październik

5 Gandalf i Hobbici opuszczają Rivendell.
6 Przekraczają Bród Bruinen; Frodo odczuwa pierwszy nawrót bólu.
28 O zmroku wędrowcy pojawiają się w Bree.
30 Opuszczają Bree. O zmierzchu docierają do mostu na Brandywinie.


Listopad

1 Wędrowcy zatrzymani zostają we Frogmorton.
2 Przybywają do Bywater i skłaniają do powstania ludność Shire.
3 Bitwa pod Bywater i koniec Sarumana. Zakończenie Wojny o Pierścień.



3020
(1419 ery Shire)


Marzec

13 Choroba Froda (w rocznicę zatrucia go przez Szelobę).


Kwiecień

6 Na Urodzinowej Łące zakwita mallorn.


Marzec

1 Samwise poślubia Różę.
Dzień
Środka
Roku		 Frodo składa urząd burmistrza, który obejmuje z powrotem Wll Whitfoot.


Wrzesień

22 Sto trzydzieste urodziny Bilba.


Październik

6 Nawrót choroby Froda.



3021
Według kalendarza Shire 1421: Ostatni rok Trzeciej Ery


Marzec

13 Frodo znowu choruje.
25 Narodziny Elanor Pięknej, córki Samwise'a. Tego dnia rozpoczęła się Czwarta Era według rachuby Gondoru.


Wrzesień

21 Frodo i Samwise opuszczają Hobbiton.
22 W Leśnym Zaułku spotykają się Powiernicy Pierścienia, by razem wyruszyć na ostatnią wyprawę.
29 Przybywają do Szarych Przystani. Frodo i Bilbo odpływają za Morze wraz z trzema Powiernikami. Koniec Trzeciej Ery.


Październik

6 Samwise powraca do Bag End.







PÓŹNIEJSZE DATY DOTYCZĄCE CZŁONKÓW DRUŻYNY PIERŚCIENIA


ROK
(wg. Shire)		 WYDARZENIE
1422 Z początkiem tego roku zaczęła się według kalendarza Shire Czwarta Era; lecz w Shire lata Rachuby Shire liczono po dawnemu.
1427 Will Witfoot składa urząd. Wybór Samwise'a na burmistrza Shire. Peregrin Took poślubia pannę Diament z Long Cleeve. Król Elessar wydaje edykt, na mocy którego Duzi Ludzie nie mają prawa wstępu do Shire. Shire staje się Wolnym Krajem pod protekcją Północnego Królestwa.
1430 Narodziny Faramira, syna Peregrina.
1431 Narodziny Złotogłówki, córki Samwise'a.
1432 Meriadoc, zwany Wspaniałym, zostaje dziedzicem Bucklandu. Król Eomer i pani Eowina z Ithilien posyłają mu wspaniałe dary.
1434 Peregrin zostaje Tookiem i thanem. Król Elessar czyni thana, dziedzica i burmistrza członkami Rady Królestwa Północy. Ponowny wybór Samwise'a na burmistrza Shire.
1436 Król Elessar wyrusza na północ i zatrzymuje się na kilka dni nad jeziorem Evendim. Przybywa do mostu na Brandywinie, by pozdrowić swoich przyjaciół. Odznacza Samwise'a Gwiazdą Dunedainów, a Elanor zostaje damą dworu królowej Arweny.
1441 Samwise po raz trzeci otrzymuje urząd burmistrza.
1442 Samwise z żoną i z Elanor odwiedza Gondor i zatrzymuje się tam na rok. Tolman Cotton zastępuje go na urzędzie.
1448 Samwise zostaje burmistrzem po raz czwarty.
1451 Elanor Piękna poślubia Fastreda z Greenholm na Dalekich Wzgórzach.
1452 Z nadania królewskiego włącza się w obręb Shire Marchię Zachodnią, od Dalekich Wzgórz po Wzgórza Wieżowe (Emyn Beraid). Przenosi się tam wielu hobbitów.
1454 Narodziny Elfstana Fairbairna, syna Fastreda i Elanor.
1455 Samwise zostaje burmistrzem po raz piąty. Na jego prośbę than mianuje Fastreda Opiekunem Zachodniej Marchii. Fastred i Elanor budują swoją siedzibę w Undertowers na Wzgórzach Wieżowych, gdzie mieszkali również przez wiele pokoleń ich potomkowie, Fairbairnowie z Wież.
1462 Samwise zostaje burmistrzem po raz szósty.
1463 Faramir Took żeni się ze Złotogłówką, córką Samwise'a.
1469 Samwise zostaje burmistrzem po raz siódmy i ostatni. Gdy kończy sprawować ten urząd w 1476 roku, ma dziewięćdziesiąt sześć lat.
1482 W Dniu Środka Roku umiera Róża, żona Samwise'a. Dnia 22 września Samwise opuszcza Bag End. Przybywa do Wzgórz Wieżowych, gdzie żegna się z Elanor. Ofiarowuje jej Czerwoną Księgę, później przechowywaną przez ród Fairbairnów. Istnieje w tym rodzie przekonanie, pochodzące od Elanor, że Samwise opuścił Wieże i odszedł do Szarych Przystani, by odpłynąć za Morze jako ostatni z Powierników Pierścienia.
1484 Wiosną tego roku przyniesiono z Rohanu do Bucklandu wiadomość, że król Eomer pragnie raz jeszcze spotkać się z panem Holdwine'em, Meriadokiem Brandybuckiem. Meriadoc był już stary (miał 102 lata), ale wciąż krzepki. Po naradzie ze swym przyjacielem thanem obaj przekazali synom mienie i urzędy i przeprawili się przez Bród Sarn. Nigdy więcej nie wrócili do Shire. Ponoć Meriadoc udał się do Edoras i był z królem Eomerem, gdy umierał on jesienią tego roku. Następnie Meriadoc i than Peregrin wyruszyli do Gondoru i spędzili w tym królestwie resztę lat, jakie im pozostały, a gdy zmarli, złożono ich ciała w grobowcach przy Rath Dinen wśród najznakomitszych mężów Gondoru.
1541 Tego roku, dnia 1 marca, opuścił ostatecznie Śródziemie król Elessar. Podobno Meriadoc i Peregrin spoczęli po wieczny czas po obu stronach króla. Wtedy to Legolas zbudował w Ithilien szary okręt i pożeglował w dół Anduiny, aż dotarł do Morza. Podobno wraz z nim pożeglował na Najdalszy Zachód krasnolud Gimli. Gdy okręt zniknął z widnokręgu, zamknęła się w dziejach Śródziemia karta Drużyny Pierścienia.